ถ้าถามว่าอวัยวะไหนในร่างกายที่ "เงียบที่สุด" แม้จะมีปัญหา คำตอบคงหนีไม่พ้น ไต นั่นเอง หลายคนใช้ชีวิตปกติ ไม่มีอาการผิดปกติอะไรเลย แต่พอไปตรวจเลือดตรวจปัสสาวะดู กลับพบว่าไตเสื่อมไปแล้วกว่า 50% โดยไม่รู้ตัว นี่คือเหตุผลที่นักการแพทย์ทั่วโลกเรียกโรคไตเรื้อรัง หรือ CKD ว่าเป็น "มือสังหารเงียบ"

ในประเทศไทย มีผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังมากกว่า 8 ล้านคน และจำนวนมากยังไม่รู้ตัวว่าตัวเองอยู่ในกลุ่มเสี่ยง โดยเฉพาะคนที่มีโรคเบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคไต ความน่ากลัวอยู่ตรงที่ว่า กว่าจะรู้สึกได้ว่าไตมีปัญหา มักถึงเวลาที่ไตเสียหายไปมากแล้ว

แต่ข่าวดีคือ ถ้าตรวจเจอเร็ว ดูแลได้ทัน การชะลอการเสื่อมของไตทำได้จริง ด้วยการปรับพฤติกรรม ควบคุมอาหาร และดูแลโรคประจำตัว เพราะฉะนั้น "รู้ก่อน" จึงสำคัญกว่า "รอให้ป่วย" เสมอ

โรคไตเรื้อรัง (CKD) คืออะไร และใครบ้างที่ควรระวัง?

CKD หรือ Chronic Kidney Disease คือภาวะที่ไตสูญเสียความสามารถในการกรองของเสียออกจากร่างกายได้อย่างช้าๆ และต่อเนื่อง โดยแบ่งเป็น 5 ระยะ ตั้งแต่เริ่มมีความผิดปกติเล็กน้อย ไปจนถึงระยะสุดท้ายที่ต้องฟอกไตหรือเปลี่ยนไต สาเหตุหลักที่พบบ่อยในไทยคือโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ซึ่งทั้งสองโรคนี้จะค่อยๆ ทำลายหลอดเลือดเล็กๆ ในไตทีละน้อยจนไตเสื่อมสภาพลง กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่ ผู้ที่เป็นเบาหวานหรือความดันสูง, คนที่ชอบกินยาแก้ปวดเป็นประจำโดยไม่มีแพทย์ดูแล, ผู้ที่มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไต และคนที่มีน้ำหนักตัวมากเกินเกณฑ์สุขภาพ

สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

แม้โรคไตจะเงียบในระยะแรก แต่เมื่อเริ่มเข้าสู่ระยะกลางถึงระยะท้าย ร่างกายจะเริ่มส่งสัญญาณออกมาให้สังเกตได้ เช่น ปัสสาวะเป็นฟองมากผิดปกติ (สัญญาณของโปรตีนรั่วในปัสสาวะ), บวมที่หน้า มือ หรือเท้าโดยไม่ทราบสาเหตุ, อ่อนเพลียมากทั้งที่พักผ่อนเพียงพอ, ปัสสาวะน้อยลงหรือมากผิดปกติ, ความดันโลหิตสูงควบคุมได้ยากขึ้น และมีอาการคันตามผิวหนัง หากมีสัญญาณเหล่านี้ ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจประเมินโดยด่วน ไม่ควรรอให้อาการหนักกว่านี้

ทำไมการตรวจปัสสาวะหาโปรตีนถึงสำคัญ?

การตรวจปัสสาวะหาโปรตีน (Urine Protein) ถือเป็นหนึ่งในวิธีคัดกรองโรคไตที่ง่าย รวดเร็ว และมีประสิทธิภาพมากที่สุดวิธีหนึ่ง เพราะในภาวะปกติ ไตที่แข็งแรงจะไม่ให้โปรตีนรั่วออกมาในปัสสาวะ แต่ถ้าตรวจพบโปรตีนในปัสสาวะ นั่นคือสัญญาณว่าไตอาจเริ่มทำงานผิดปกติแล้ว ยิ่งตรวจเจอตั้งแต่เนิ่นๆ ยิ่งมีเวลามากขึ้นในการดูแลรักษาและชะลอการเสื่อมของไต การตรวจชนิดนี้ใช้เวลาไม่นาน ไม่เจ็บปวด และสามารถให้ข้อมูลสุขภาพไตในเบื้องต้นได้อย่างชัดเจน

  • โรคไตเรื้อรัง (CKD) มักไม่แสดงอาการในระยะแรก ทำให้หลายคนไม่รู้ตัวว่าป่วย
  • กลุ่มเสี่ยงหลัก ได้แก่ ผู้ที่เป็นเบาหวาน ความดันสูง หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคไต
  • การตรวจปัสสาวะหาโปรตีนเป็นวิธีคัดกรองเบื้องต้นที่ง่าย รวดเร็ว และบอกสุขภาพไตได้
  • ตรวจเจอเร็ว = มีโอกาสดูแลและชะลอความเสื่อมของไตได้ก่อนที่จะสายเกินไป
  • การปรับพฤติกรรม ควบคุมอาหาร และดูแลโรคประจำตัวช่วยรักษาสุขภาพไตได้จริง

อยากดูแลสุขภาพให้ตรงจุด ก็ต้องรู้จักร่างกายตัวเองก่อน 🫘 ตอนนี้ที่ W Medical Hospital สมุทรสาคร มีสิทธิ์พิเศษสำห