ฉีดวัคซีน HPV ผู้ใหญ่ ยังทันไหม? ทุกคำถามที่อยากรู้
วัคซีน HPV เป็นวัคซีนที่สำคัญในการป้องกันโรคมะเร็งที่เกี่ยวข้องกับไวรัส Human Papillomavirus หลายคนมีความเข้าใจว่าวัคซีนนี้สำหรับเด็กสาวเท่านั้น แต่ความจริงแล้ว ผู้ใหญ่ยังมีโอกาสได้รับประโยชน์จากการฉีดวัคซีนนี้ด้วย บทความนี้จะตอบคำถามทั้งหมดที่คุณอยากรู้เกี่ยวกับวัคซีน HPV สำหรับผู้ใหญ่
HPV คืออะไร และเหตุใดจึงต้องป้องกัน
Human Papillomavirus (HPV) เป็นไวรัสที่ติดต่อผ่านทางเพศสัมพันธ์ ซึ่งพบได้บ่อยมากในประชากร ไวรัสนี้มีสายพันธุ์กว่า 200 ชนิด แต่สายพันธุ์ที่เป็นอันตราย (High-Risk HPV) มีเพียง 13-14 ชนิด โดยสายพันธุ์ที่สำคัญที่สุดคือ HPV 16 และ HPV 18 ซึ่งเป็นสาเหตุของโรคมะเร็งปากมดลูก มะเร็งทวารหนัก มะเร็งลำคอ และโรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับ HPV
การติดเชื้อ HPV มักไม่มีอาการและหายได้เองในกลุ่มคนส่วนใหญ่ แต่ในบางคนการติดเชื้ออาจเรื้อรัง ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของเซลล์และเกิดมะเร็งได้ตามด้วย
วัคซีน HPV มีกี่ชนิด และต่างกันอย่างไร
ปัจจุบันมีวัคซีน HPV อยู่ 3 ชนิดหลักในตลาด ได้แก่:
- วัคซีน 2-valent: ป้องกัน HPV 16 และ 18 (ไม่มีในตลาดไทยมากแล้ว)
- วัคซีน 4-valent: ป้องกัน HPV 6, 11, 16 และ 18 ป้องกันมะเร็งปากมดลูก และห疣ง่าว
- วัคซีน 9-valent: ป้องกัน HPV 6, 11, 16, 18, 31, 33, 45, 52 และ 58 ป้องกันการติดเชื้อหลากหลายสายพันธุ์มากที่สุด และมีประสิทธิภาพสูงสุด
วัคซีน 9-valent ถือว่าดีที่สุดในปัจจุบันเพราะช่วยป้องกันสายพันธุ์ HPV ที่เสี่ยงต่อมะเร็งได้มากที่สุด
ผู้ใหญ่ฉีดวัคซีน HPV ได้ถึงอายุเท่าไหร่
องค์การอนามัยโลก (WHO) และสำนักอาหารและยาสมุทรสาคร (FDA) แนะนำให้ผู้ใหญ่สามารถฉีดวัคซีน HPV ได้ถึง อายุ 45 ปี เพศชายสามารถฉีดได้ถึง 45 ปี เช่นเดียวกัน แม้ว่ากำหนดเริ่มต้นของการฉีดคือ 11-12 ปี แต่การศึกษาแสดงว่าผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยติดเชื้อหรือเคยติดเชื้อบางสายพันธุ์ยังได้รับประโยชน์จากการฉีดวัคซีนนี้
สำหรับคนอายุเกิน 45 ปี สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงและประโยชน์ของการฉีดวัคซีนแต่ละรายได้
ประสิทธิภาพของวัคซีน HPV ในผู้ใหญ่
งานวิจัยหลายฉบับแสดงว่าวัคซีน HPV มีประสิทธิภาพสูงในการป้องกันการติดเชื้อและโรคที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะในคนที่ยังไม่เคยติดเชื้อ HPV มาก่อน อย่างไรก็ตาม ประสิทธิภาพจะลดลงตามอายุ ซึ่งสัมพันธ์กับการที่โอกาสได้รับเชื้อมากขึ้นตามความอายุ
ในผู้หญิงอายุ 25-45 ปี ที่ยังไม่เคยติดเชื้อ HPV วัคซีนมีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อหลักตัว 90% ขึ้นไป ในขณะที่ผู้ที่เคยติดเชื้อบางสายพันธุ์ก็ยังได้รับคุ้มครองจากสายพันธุ์อื่นๆ ที่ไม่เคยติดเชื้อ
ตารางการฉีดวัคซีน HPV ผู้ใหญ่
จำนวนเข็มที่ต้องฉีดขึ้นอยู่กับอายุของผู้รับและสภาพสุขภาพ:
- สำหรับผู้ที่อายุ 15-45 ปี (ส่วนใหญ่): ฉีด 3 เข็ม ตามปกติ
- ตารางฉีดแบบ 3 เข็ม: เข็มที่ 1 ฉีดตามที่กำหนด เข็มที่ 2 ฉีดห่างจากเข็มแรก 1-2 เดือน เข็มที่ 3 ฉีดห่างจากเข็มแรก 6 เดือน
- สำหรับบางกรณี (เช่น ผู้ติดเชื้อ HIV หรือวัณโรค): อาจต้องฉีด 3 เข็มด้วยตารางพิเศษ
การปรึกษาแพทย์จะช่วยกำหนดตารางที่เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละบุคคล
ราคาวัคซีน HPV ในไทย
ราคาวัคซีน HPV ในไทยมีความแตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับสถานบริการและชนิดของวัคซีน:
- วัคซีน 4-valent: ประมาณ 4,000-5,500 บาทต่อเข็ม (ต้องฉีด 3 เข็ม รวม 12,000-16,500 บาท)
- วัคซีน 9-valent: ประมาณ 5,000-7,000 บาทต่อเข็ม (ต้องฉีด 3 เข็ม รวม 15,000-21,000 บาท)
โปรดสอบถามกับสถานบริการสุขภาพที่ต้องการฉีดวัคซีนเพื่อทราบราคาที่แน่นอน บ้างสถานบริการอาจมีโปรแกรมส่วนลดหรือแพ็คเกจราคาพิเศษ
ใครควรฉีดวัคซีน HPV ผู้ใหญ่
ควรฉีดวัคซีน HPV ได้แก่:
- ผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยฉีดวัคซีน HPV มาก่อน
- ผู้ที่ยังไม่เคยติดเชื้อ HPV หรือเคยติดเชื้อแต่ไม่ใช่สายพันธุ์ทั้งหมด
- ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์ใหม่หรือมีความเสี่ยงสูง
- เพศชายที่ยังไม่เคยฉีดวัคซีน
- บุคคลที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องแต่มีเสถียรภาพที่ดี
เรื่องสำคัญที่ต้องรู้ก่อนฉีดวัคซีน
วัคซีน HPV ไม่สามารถรักษามะเร็งที่เกิดขึ้นแล้วได้ เป็นการป้องกันเท่านั้น ดังนั้นการตรวจสุขภาพเป็นประจำ เช่น การเยี่ยมตรวจสมการเซลล์ (Pap smear) สำหรับผู้หญิงยังคงเป็นสิ่งสำคัญ นอกจากนี้ วัคซีน HPV ไม่ป้องกันการติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับการติดต่อ STI อื่นๆ ดังนั้นการรักษาความปลอดภัยในการมีเพศสัมพันธ์จึงยังคงจำเป็น
ผลข้างเคียงของวัคซีน HPV มักจะเบาและหายไปเองได้ ได้แก่ ปวดที่บริเวณฉีด บวมแดง เจ็บหน้าท้อง หรือมีไข้เล็กน้อย
สรุป
วัคซีน HPV สำหรับผู้ใหญ่เป็นตัวเลือกที่สมควรพิจารณาถ้าคุณยังไม่เคยฉีดวัคซีนนี้มาก่อน โดยเฉพาะในกลุ่มอายุต่ำกว่า 45 ปี การฉีดวัคซีนนี้จะช่วยลดความเสี่ยงต่อโรคมะเร็งและโรคอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับ HPV ระหว่างเลือกวัคซีนชนิดใด ราคา และตารางการฉีด ลองปรึกษาแพทย์เพื่อให้ได้คำแนะนำที่เหมาะสมกับสถานการณ์ของคุณ
สนใจที่จะทำความเข้าใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับวัคซีน HPV หรือต้องการฉีดวัคซีน? ติดต่อ LINE @roogondee หรือ เยี่ยมชมเว็บไซต์ roogondee.com เพื่อรับการปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญจาก W Medical Hospital สมุทรสาคร
