รู้ไหมว่า "ไตเสื่อม" ในระยะแรกนั้น เงียบสนิทมาก — ไม่ปวด ไม่บวม ไม่มีสัญญาณอะไรให้สังเกตเลย หลายคนใช้ชีวิตตามปกติทุกอย่าง กินข้าว ออกกำลังกาย นอนหลับ โดยไม่รู้เลยว่าไตกำลังค่อย ๆ เสื่อมสภาพอยู่ข้างใน นั่นแหละคือเหตุผลที่โรคไตเรื้อรัง หรือ CKD (Chronic Kidney Disease) ถูกเรียกว่า "นักฆ่าเงียบ" ของวงการสุขภาพ

ตัวเลขในไทยน่าตกใจมากครับ — ปัจจุบันมีคนไทยป่วยเป็นโรคไตเรื้อรังกว่า 8 ล้านคน และส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวจนกระทั่งไตเสียหายไปแล้วมากกว่าครึ่ง เพราะไตเป็นอวัยวะที่ "อดทนมาก" มันทำงานชดเชยให้เราโดยไม่บ่นจนถึงจุดหนึ่งที่ชดเชยไม่ไหวแล้ว

ข่าวดีคือ ถ้าเราตรวจพบตั้งแต่ต้น โอกาสชะลอความเสื่อมและดูแลไตให้อยู่กับเราได้นานขึ้นนั้นสูงมาก วิธีหนึ่งที่เรียบง่าย ไม่เจ็บตัว และเข้าถึงได้ง่าย ก็คือการ ตรวจโปรตีนในปัสสาวะ (Urine Protein) นั่นเอง

ทำไมต้องตรวจโปรตีนในปัสสาวะ?

ไตที่แข็งแรงทำหน้าที่กรองของเสียออกจากเลือด โดยปกติโปรตีน (โดยเฉพาะ albumin) จะถูกเก็บไว้ในร่างกาย ไม่หลุดออกมากับปัสสาวะ แต่เมื่อไตเริ่มเสื่อมสภาพ ตัวกรองมันรั่ว โปรตีนก็จะเริ่มรั่วออกมาปนกับปัสสาวะ ซึ่งนี่คือสัญญาณเตือนที่ตรวจเจอได้ตั้งแต่ระยะแรกสุด ก่อนที่อาการทางร่างกายจะปรากฏ การตรวจ Urine Protein จึงเปรียบเหมือนการ "แอบส่องดูข้างใน" ว่าไตของเราทำงานปกติดีอยู่ไหม แบบที่ไม่ต้องเจ็บตัวเลยสักนิด

ใครบ้างที่ควรตรวจเป็นพิเศษ?

แม้ว่าทุกคนควรตรวจสุขภาพไตเป็นประจำ แต่มีกลุ่มที่ควรใส่ใจเป็นพิเศษ ได้แก่

  • ผู้ที่เป็นเบาหวาน หรือมีประวัติน้ำตาลในเลือดสูง เพราะน้ำตาลทำลายหลอดเลือดฝอยในไตโดยตรง
  • ผู้ที่มีความดันโลหิตสูง หรือควบคุมความดันได้ไม่ค่อยดี
  • มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไต
  • คนที่ใช้ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs เป็นประจำ เช่น ibuprofen, diclofenac
  • อายุ 40 ปีขึ้นไป ที่ยังไม่เคยตรวจไตมาก่อน

แต่ถ้าคุณไม่ได้อยู่ในกลุ่มนี้ก็ไม่ควรนิ่งนอนใจนะ เพราะปัจจัยเสี่ยงโรคไตในชีวิตประจำวัน เช่น การกินเค็มจัด ดื่มน้ำน้อย นอนดึก หรือความเครียดสะสม ก็ส่งผลต่อไตได้เหมือนกัน

ตรวจง่าย ไม่เจ็บตัว แค่เก็บปัสสาวะ

การตรวจ Urine Protein ไม่ได้น่ากลัวอย่างที่คิดเลย แค่เก็บปัสสาวะใส่ภาชนะที่โรงพยาบาลเตรียมให้ ส่งห้องแล็บ รอผล แค่นั้นเอง ไม่มีเข็มฉีดยา ไม่เจ็บ ไม่ต้องงดอาหารล่วงหน้า ใช้เวลาไม่นาน แต่ข้อมูลที่ได้กลับมามีคุณค่ามากในการวางแผนดูแลสุขภาพไต ถ้าผลปกติก็สบายใจได้ แต่ถ้าพบความผิดปกติตั้งแต่เนิ่น ๆ แพทย์ก็จะได้วางแผนติดตามและปรับพฤติกรรมได้ทันก่อนที่ปัญหาจะลุกลาม

  • โรคไตระยะแรกมักไม่มีอาการ ตรวจเลือดและปัสสาวะเป็นวิธีเดียวที่จะรู้ก่อน
  • โปรตีนรั่วในปัสสาวะ คือสัญญาณเตือนไตเริ่มมีปัญหา ตรวจเจอตั้งแต่ต้นได้ผลดีกว่า
  • กลุ่มเสี่ยงสูง ได้แก่ เบาหวาน ความดันสูง และมีประวัติครอบครัวเป็นโรคไต
  • การตรวจ Urine Protein ง่าย ไม่เจ็บ เพียงเก็บปัสสาวะส่งแล็บ
  • รู้เร็ว ดูแลได้ทัน — ชะลอการเสื่อมของไตได้ดีกว่าการรอให้มีอาการก่อน

ตอนนี้ทาง W Medical Hospital สมุทรสาคร ร่วมกับ รู้ก่อนดี เปิดให้ตรวจ Urine Protein ฟรี มูลค่า 200 บาท เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงการตรวจคัดกรองไ